गणेशोत्सवाची ती आठवण…

 

✨ गणेशोत्सवाची ती आठवण…

गणेश चतुर्थी म्हटली की, आमच्यासाठी ती खरी पर्वणी असायची.
विशेष आकर्षण असायचं ते म्हणजे मंडळाकडून उभे केले जाणारे सजीव देखावे.
ते पाहण्याची, त्याची मजा लुटण्याची उत्सुकता काही औरच होती. दुसऱ्या दिवशी गावोगाव, गल्लोगल्लीत फक्त ह्याच चर्चा रंगायच्या – काल कुणाचा देखावा एक नंबर होता!

त्या काळात मात्र सगळेच देखावे “एक नंबर” असायचे. कुणाच्या देखाव्याला दोन नंबर देण्याची वेळच यायची नाही.

🔒 गुप्ततेची शिस्त

मंडळाच्या देखाव्यांमध्ये कमालीची गुप्तता पाळली जायची. कोणत्या दिवशी कोणता देखावा सादर होणार, याची माहिती फक्त कार्यकर्त्यांनाच असायची. गावातल्या इतरांना तर त्याची “कुनुक” देखील नसायची.

🙌 कार्यकर्त्यांचा उत्साह

त्या वेळी वर्गणी देणे, मंडळासाठी दिवस-रात्र झटणे हे आम्हाला अगदी अभिमानाचे वाटायचे.
ना बाईक रॅली, ना डॉल्बीचा दंगामस्तीचा गोंगाट – गणपती म्हणजे देव असा भाव मनात खोलवर होता.

मूर्ती आकाराने लहान असली तरी कार्यकर्त्यांचा उत्साह मात्र आभाळाएवढा! तहान-भूक विसरून, आपलं घरचं काम बाजूला ठेवून, मंडळाच्या कामात तनमनाने झोकून द्यायचे.
एकाच ध्येयाने – आपलं मंडळ इतरांपेक्षा सरस हवं. पण त्यात स्पर्धा असूनही, कुणाबद्दल ईर्षा किंवा हेवा अजिबात नसायचा.

🎭 कलाकारांचा रुबाब

सजीव देखाव्यांमध्ये भूमिका करणाऱ्या कलाकारांना गावात एक वेगळीच दाद मिळायची. दुसऱ्या दिवशी लोक त्यांना त्या पात्राच्या नावानेच हाक मारायचे – “अरे कालचा राजा आला!”
त्यामुळे त्यांचा रुबाब काही औरच असायचा. काही तर महिनोमहिने त्या पात्राच्या छायेतच रमून जायचे.

🤝 समाजातील आपुलकी

गणपतीत नवीन लग्न झालेली माहेरवाशीण माहेरी येणे, आपुलकीने चौकशी करणे, एकमेकांना भेटणे – या गोष्टींनी समाजातील बंध अजून घट्ट व्हायचे.

📱 काळाचा बदल

आज मात्र काळ बदललाय. मोबाईल, सोशल मिडिया, भौतिक स्पर्धा – या सगळ्यात कार्यकर्त्यांतील ती आपुलकी, तो उत्साह हळूहळू कमी होत चाललाय. सगळं “ऑटोमॅटिक” झालंय.
आणि त्यामुळे त्या आनंदाचा, त्या एकजुटीचा, त्या आत्मीयतेचा रंग फिका होत चाललाय.

🌸 शेवटचा विचार

तरीसुद्धा अजूनही काही गावं ती परंपरा टिकवून आहेत.
जर आपण पुन्हा एकदा जुन्या आठवणींना उजाळा देत, आपल्या गणरायाच्या मंडळासाठी तनमनाने उभं राहिलो –
तर निश्चितच गणपतीसमोर उभं राहून आपल्याला पुन्हा तोच आनंद, तीच उर्मी आणि तोच भावनिक गारवा अनुभवता येईल.